وفات حضرت معصومه (س) کریمه اهل بیت (ع) تسلیت باد

جهت ورود کلیک فرمایید


   سالروز وفات حضرت معصومه علیه السلام بر همگان تعزیت و تسلیت باد.

دهم ربیع الثانى وفات ودیعه آل محمد (ص) حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها

 دختر سلطان امکان حضرت معصومه است    

خواهر شاه خراسان حضرت معصومه است    

زائرین روضه اش را اى صبا از من بگو          

با خبر از سر پنهان حضرت معصومه است     

شناسه حضرت فاطمه معصومه علیه السلام

این دختر فرزانه که به فاطمه معصومه مى شناسیمش در اول ماه ذیقعده سال 183 هجرى در مدینه منوره دیده به دنیا گشود و در خانه اى که پدرى چون امام کاظم علیه السلام و برادرى چون حضرت رضا علیه السلام در ان مى زیسته بزرگ مى شود، نام مادرش را خیزران یا نجمه دانسته اند که کنیزى است لایق و پاک و چون حضرت رضا را به دنیا مى آورد به طاهره نامیده مى شود.

فاطمه معصومه در دامان ایمان و پاکى رشد مى کند و در چشمه عفاف و عصمت و علم و حکمت به طهارت روح و جان مى رسد نسب و تبارش نبوى و فاطمى و علوى است عبادت و ادب ، شاخ و برگ روییده بر این سرو پاکدامن است ، ویژگیهاى روحى و خصایص فردى سبب شده که با لقب کریمه اهل بیت در زبان عالمان و فقیهان شیعه یاد شود لقبى که از میان بانوان اهل بیت تنها به او اختصاص یافته است . لقبهاى دیگرش نیز هر کدام گویاى کمالات والاى اوست از جمله محدثه ، عابده ، مقدامه و معصومه که هم نامها و لقبهایش و هم ارزشها و فضایلش یاد اور مادر والا قدرش عصمت هستى و حبیبه خدا حضرت زهرا علیها السلام است

حضرت فاطمه معصومه علیه السلام دخت هفتمین امام از زمره زنان عفیف و پاکدامنى است که در راه امامت و ولایت رنج ها کشید و غصه ها خورد و سختی ها و مشکلات سفر را تحمل کرد و یعقوب وار به اشتیاق و امید دیدار یوسف شتافت .

 نام      فاطمه معصومه (س) : زادروز  ۱ ذی‌القعده سال ۱۷۳ق.؟

زادگاه  مدینه : درگذشت ۱۰ ربیع‌الثانی سال ۲۰۱ق؟ : مدفن   قم

لقب(ها) معصومه، کریمه اهل بیت، طاهره، حمیده، بِرّه، رشیده، تقیه، نقیه، رضیه، مرضیه، سیده، آخت الرضا

از میان دختران حضرت امام موسى کاظم علیه السلام تنها فاطمه ملقب به معصومه است

پدر     امام موسی کاظم (ع) : مادر    نجمه خاتون : طول عمر        ۲۸ سال

تاریخ تولد و وفات

آیت الله رضا استادی در مجله نور علم معتقد است که قدیمی‌ترین منبعی که تاریخ تولد و وفات حضرت معصومه را ذکر کرده کتاب نور الآفاق (منتشر شده در ۱۳۳۴ق) نوشته جواد شاه عبدالعظیمی (م ۱۳۵۵ق) است. استادی با کنار هم گذاشتن مطالب متعددی از این کتاب نتیجه می‌گیرد بسیاری از گفته‌های او فاقد استناد و بلکه ساختگی است. یکی از همین سخنان ساختگی، تاریخ تولد و وفات حضرت معصومه است که از کتاب او به چند کتاب دیگر نیز راه‌ یافته است.[۶] چند سال بعد از انتشار مقاله استادی، رسول جعفریان پژوهش‌گر تاریخ اسلام در اعتراض به ثبت شدن این تاریخ تولد و وفات در تقویم‌ها، خلاصه‌ای از تحقیقات استادی را منتشر کرد.[۷] سید ضیاء مرتضوی نیز در مقاله‌ای با عنوان تاریخ ولادت و وفات حضرت فاطمه معصومه (س) «شرحی بر یک سندسازی بی‌پایه» همین نکته را تاکید می‌کند. او ضمن گزارشی از تلاش‌های بی‌نتیجه برای یافتن تاریخ تولد و وفات حضرت معصومه، منابع مورد استناد جواد شاه عبدالعظیمی را نیز ساختگی و یا غیرقابل اعتماد معرفی می‌کند.[۸]

 آیت الله سید موسی شبیری زنجانی به صراحت، این دو تاریخ را مجعول معرفی کرده و ماجرای جعل آن را نیز نقل کرده است. [۹] نویسنده کتاب ریاحین الشریعه که کتابش درباره زندگی زنان دانشمند شیعه است، تاریخ ادعا شده را بی‌اصل می‌داند. او با مراجعه به منبع مورد ادعای شاه عبدالعظیمی چیزی نیافته است و نقل می‌کند که همین مطلب را با آیت الله شهاب الدین مرعشی در میان گذارده و او نیز تاکید کرده است که این دو تاریخ ساختگی و جعلی است و آیت الله مرعشی شخص جاعل را می شناخته و انگیزه او را می‌دانسته است.[۱۰]

 اسماء و القاب

کاشی‌کاری معرق متعلق به حرم حضرت معصومه. امام رضا(ع): هر کس او (حضرت معصومه) را با شناخت از جایگاهش زیارت کند، بهشت برای اوست.

از القاب وی می‌توان به معصومه، طاهره، حمیده، بِرّه، رشیده، تقیه، نقیه، رضیه، مرضیه، سیده، اُخت الرضا اشاره کرد.[۱۱] در زیارتنامه‌ای، از دو لقب صدیقه و سیدة نساءالعالمین نیز یاد شده است.[۱۲]

 «معصومه»، مشهورترین نام یا لقب این بانو است. این نام، از روایتی منتسب به امام علی بن موسی الرضا (ع) اخذ شده است که فرمود: «هر کس معصومه را در قم زیارت کند مانند کسی است که مرا زیارت کرده است.»[۱۳] همچنین نقل شده که وی خود را معصومه، خواهر امام رضا (ع) معرفی کرده است.[۱۴]

 کریمه اهل بیت

حضرت معصومه امروزه به کریمه اهل بیت(ع) شهرت دارد. ظاهرا این نام‌گذاری مستند به خوابی است که سید محمود مرعشی نجفی، پدر آیه الله مرعشی نجفی دیده و در آن یکی از ائمه (ع)، حضرت معصومه را «کریمه اهل بیت» خوانده و مرعشی را به زیارت قبر ایشان سفارش فرموده است.[۱۵] نمونه لطف حضرت به ایشان را در کرامات حضرت مطالعه بفرمائید.

 ویژگی‌های شخصیتی و فضایل حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها

در منابع و متون دینی، این گونه نقل شده است که در میان فرزندان فراوانِ موسی بن جعفر (ع) پس از امام رضا (ع) کسی هم‌پای معصومه نیست.[۱۶] شیخ عباس قمی می‌گوید: در میان دختران موسی بن جعفر (ع) افضل آنان سیده جلیله معظمه، حضرت فاطمه است که به معصومه شهرت دارد.[۱۷]

مقام علمی

در باب مکانت علمی حضرت معصومه نقل شده است که روزی عده‌ای از شیعیان وارد مدینه شدند و پرسش‌هایی داشتند که می‌خواستند از محضرحضرت امام کاظم(ع) بپرسند و ایشان در سفر بود. از این رو فاطمه حضرت معصومه (س) پاسخ آن پرسش‌ها را نوشت و به آنان تسلیم نمود. آنان از مدینه خارج شده و در بیرون شهر با امام (ع) مصادف شدند. هنگامی که امام (ع) پرسش‌های آنان و پاسخ‌های حضرت معصومه (س) را مشاهده کرد، سه بار فرمود: «فِداها اَبوها» پدرش به فدایش باد.[۱۸]

همچنین از حضرت فاطمه معصومه (س) در جایگاه راوی، احادیثی نقل شده است که می‌توان به حبّ آل محمد (ص)،[۱۹] مقام امیرالمومنین و شیعیان وی [۲۰] اشاره کرد.

یاد آور می شویم : حضرت معصومه خردسال در خانه امام موسى بن جعفر (ع) حضور داشت . مسافران از راه رسیده در منزل باب‏الحوائج ایستاده بودند و حاجت‏خود را مى‏طلبیدند . این بار حاجات یاران، شیعیان و اصحاب امام معصوم (س) پاسخ به پرسش‏هاى دینى بود، حاجتى فراتر از درد و درهم . در غیبت امام معصوم (ع)، پرسش‏ها را به خامه کشیدند و به اندرون خانه امام موسى بن جعفر (ع) سپردند; بدان امید که در سفر بعدى به مدینه پاسخ‏ها را از منزل حضرت (ع) بازستانند . قصد خروج از خانه باب الحوائج و مدینه را داشتند که پاسخ پرسش‏هاشان که توسط معصومه (س) خردسال به رشته تحریر در آمده بود، به مسافران مدینه هبه شد . قافله شادمان از پاسخ‏ها مدینه را ترک کرد; در مسیر بازگشت‏به سوى موطن خود به قافله موسى بن جعفر (ع) برخورد و ماجراى پرسش و پاسخ‏هاى معصومه (س) را به امام معصوم (س) بازگفت .

حضرت پاسخ‏ها را طلبید ، پس از مطالعه بر صحت آنان مهر تایید زد و سه بار سخنى را بر زبان جارى کرد که رسول خدا (ص) در خصوص فاطمه زهرا (س) جارى ساخته بود: «فداها ابوها; پدرش به فدایش .»

 عبادت و زهد و بزرگوارى

از روایات چنین بر مى آید، که حضرت فاطمه معصومه ، بسیار اهل عبادت و زهد و بزرگوارى بود، همانند مادرش حضرت فاطمه زهرا (س)، آن بزرگوار در عین اینکه از سن کمى برخوردار بود، اهل بیت (علیه السلام ) مقامى خاص ‍ و ارزش و اهمیت والایى داشت چه اینکه این مقام و منزلت حضرت ، نزد علماء و بزرگان قم نیز محرز بوده است زیرا براى ارج نهادن بمقام آن بانو از قم به طرف ساوه حرکت کرده و به استقبال وى شتافتند و پس از رحلت آن بانو، ساختمان نسبتا ساده اى بر مزارش ساخته سپس گنبدى بنا کردند و آنجا را زیارتگاه دوستداران اهل بیت قرار داده اند و عده اى از آن بزرگان وصیت کردن که در جوار حضرتش به خاک سپرده شوند.

 درباره شخصیت والاى ایشان همین بس که در زیارات ماثوره ، ان حضرت دختر، خواهر و عمه ولى خدا خداونده شده است ،

در فرازى از زیارت انحضرت مى خوانیم : اى فاطمه شفاعت کن مرا در بهشت ، همانا براى تو در نزد خداوند منزلتى است بس والا.

این فراز از زیارت گویاى شان و منزلت ایشان در نزد خداوند است .

درباره عظمت وجودى ان گوهر ناشناخته از ائمه علیه السلام احادیثى نقل شده است . حضرت امام صادق علیه السلام درباره مقام و منزلت ایشان چنین میفرماید: خدا را حرمى است و آن مکه است ، رسول خدا را حرمى است و ان مدینه است ، امیرالمومنین را حرمى است و آن کوفه است و ما را حرمى است و آن قم است ....

 زنان بزرگ تاریخ

حضرت فاطمه معصومه ، از جمله زنان بسیار نادرى است که به معنى واقعى کلمه ، (تالى تلو) معصومند. یعنى از مقام ولایت عامه الهى که ویژه چهارده تن مى باشد، و از زنان تنها حضرت فاطمه (ع) داراى آن مقام است ، چون بگذاریم ، زنان نادرى ظرفیت آنرا داشتند که بیشترین بخش از فروغ جاودان و نور الهى ولایت را دریافت کنند و به این مقام بس رفیع برسند و خویش را در کمالات معنوى همسان و همانند معصومان بسازند، چون حضرت زینب (ع ) و حضرت فاطمه معصومه (س).

در تعالیم آسمانى ، بویژه قرآن ، از زنان بزرگ و کاملى سخن رفته است و خداوند خود، آنانرا ستوده است ، از جمله حضرت مریم ، حضرت آسیه و...

و در آیاتى از قرآن ، حضرت فاطمه دختر گرامى پیامبر(ص ) منظور بوده است ، از آن جمله آیه تطهیر و آیه مباهله و سوره هل اتى و... که در کتب تفسیر و حدیث فرق اسلام ثبت شده است .

زندگی نامه حضرت فاطمه معصومه (س)

تجلیل از حضرت و برادرش گرامش

معرفی فاطمه معصومه علیها السلام کریمه اهل بیت علیه السلام

قم ، حرم اهل بیت و حریم امامان ، مدفن بانویى که بارگاهش چون نگینى در این خطبه کویرى مى درخشد و حرمش چشمه اى پر فیض و کرامت جوش است و نه تنها کبوتران بر آسمان مزارش طواف مى کنند بلکه پروانگانى شیفته علم و معنویت از سراسر ایران بلکه از کشورهاى دیگرى همچون حجاز، بحرین ، هند، پاکستان ، ترکیه ، عراق ، سوریه ، لبنان و کشورهاى افریقایى و اسیاى دور به این وادى نور آمده اند حوزه علمیه قم به برکت مرقد پاک این بانو پدید آمده و دوام یافته است .

ایران ما از فروغ رضوى و عصمت فاطمى روشن و مطهر است .

این دو برادر و خواهر یکى از شرق کشور همچون خورشید مى درخشید و بر ایران بزرگ نور مى افشاند دیگرى در قلب کشور رد خاستگاه نهضت ، مرکزیت حوزه فقاهت و عاصمه تشیع را گرم و پر جنب و جوش نگهداشته است .

 هجرت به ایران و ورود به قم

صاحب کتاب تاریخ قم می‌گوید: در سال ۲۰۰ مأمون خلیفه عباسی، امام علی بن موسی الرضا (ع) را از مدینه به مرو به جهت ولیعهدی آن جناب طلب نمود و خواهر ایشان در سال ۲۰۱ به قصد دیدار برادر راهی مرو شد.[۲۴] گفته شده فاطمه معصومه پس از دریافت نامه برادرش، خود را آماده سفر نمود.[۲۵] حضرت معصومه با کاروانی از بستگان و خویشانِ خویش راهی ایران شدند. چون به ساوه رسیدند دچار جنگ سختی با دشمنان اهل بیت شدند و همه برادران و برادرزادگان وی به شهادت رسیدند. فاطمه معصومه پس از دیدن جنازه‌های غرقه به خون عزیزانش به سختی بیمار شد.[۲۶] وی پس از این جریان، خادم خود را امر فرمود که او را به قم ببرد.[۲۷]

قول دیگر آن است چون خبر بیماری ایشان به آل سعد رسید تصمیم به آن گرفتند خدمت ایشان رسیده و از وی درخواست کنند تا به قم بیایند. در این میان موسی بن خزرج بن سعد اشعری یکی از اشعریان قم[۲۸] و از اصحاب امام رضا (ع) بر این امر تقدم جست و خدمت فاطمه معصومه رسید. مهار شتر ایشان را گرفت و ایشان را وارد قم ساخت و در خانه خویش منزل داد.[۲۹] در بعضی از منابع متأخر روز ورود حضرت معصومه (س) را ۲۳ ربیع‌الاول دانسته‌اند.[۳۰]

فاطمه معصومه ۱۷ روز در این خانه ساکن و به عبادت و راز و نیاز مشغول بود. اکنون عبادت‌گاه ایشان در منزل موسی بن خزرج در شهر قم، به «ستیه» یا «بیت‌النور» مشهور است.[۳۱]

علت حرکت امام رضا (ع) به سوى ایران

در همان اوضاع و شرایطى که روز به روز فاصله حکومتهاى اموى و عباسى از حقیقت اسلام بیشتر مى گشت و عدالت و مساوات اسلامى کنار گذاشته مى شد، و تعالیم مستضعف گراى آن بیشتر فراموش مى گردید، و حاکمان روش عملى تساوى حاکم و خلیفه با ضعیف ترین مردم را که از تعالیم اسلامى و شیوه پیامبر(ص ) و امام على (ع) بود- زیر پا مى گذاشت و فاصله هیئت حاکمه و اطرافیان و گردانندگان آن از مردم ، روز به روز بیشتر مى شد، و محرومیت و فقر و بیداد میان توده ها بیشتر گسترش مى یافت ،

 اقبال مردم به اصول و معیارهاى اصیل اسلامى فزونى مى یافت و توجه آنان به امامان تشیع و و مکتب علوى همگانى تر مى شد و قیامها و شورشهایى در جهت بازگشت به اسلام محمدى و علوى و ستیز با اسلام اموى و عباسى پدید مى آمد. خلفاى اموى و عباسى - و بویژه عباسى - با چنین نفوذ معنوى و فرهنگى و آگاهى اجتماعى و سیاسى رویاروى بودند، و آنرا براى خود و خطرى بزرگ مى دیدند و هر کدام براى این جریان عمیق اجتماعى و مردمى چاره اى مى اندیشیدند.

 هارون به تبعید و زندانى کردن امام موسى بن جعفر(ع ) دست زد؛ تا از نشر افکار اصیل اسلامى جلوگیرى کند و از خطر واژگونى نظامش بکاهد؛

 ماءمون سیاست زیرکانه دیگرى بکار برد و آن اعطاى ولایت عهدى به امام رضا(ع ) بود، براى اینکه از نزدیک بتوان آن امام محبوب مردم را زیر نظر داشته باشد این بود که حضرت رضا(ع ) را به خراسان آورده و تحت مراقبت قرار داد.

 هجرت حضرت معصومه (س) به ایران

امام رضا(ع) که بزرگ خاندان پیامبر (ص) در عصر خویش و امام شیعیان بود، هنگامى که مدینه را ترک کرد و به ایران روى آورد برخى از علویان نیز چنین کردند، از آن جمله خواهر گرامى آن امام ، یعنى دخت والا گهر امام موسى بن جعفر(ع)، نیز به این دیار روى آورد. و چنانچه از برخى روایات بر مى آید: آن حضرت در دوران اختناق هارونى و زندانهاى طولانى پدر، و شرایط اجتماعى دشوار آن زمان ، و محدودیتهاى کوبنده اى که براى علویان و امامزادگان بود؛ امکان اختیار همسر نیز نیافت . بى تردید مى توان گفت که آن بانوى بزرگ ، روحى ملهم و آینده نگر داشت و با توجه به آینده قم و محوریتى که بعدها براى این سرزمین پیش مى آید- محوریتى که آرامگاه ایشان مرکز آن خواهد بود- بدین دیار روى آورد. در تاریخ به ثبت رسیده است ‏‎- ‎سفینه البحار 2/376‏‎.‎

 که حضرت فاطمه معصومه (ع ) در ساوه بیمار شد. در این هنگام از قم و فاصله آن از ساوه پرسید و دستور داد او را به قم بیاورند. و بدینگونه خود را به قم رسانید و در این سرزمین مدفون گشت . این جریان به خوبى روشن مى کند که آن بانوى الهى ، به آینده اسلام و موقعیت این سرزمین توجه داشته است و خود را با شتاب بدین سرزمین رسانده و محوریت و مرکزیت آن را با مدفن خود پایه ریزى کرده است .

 بزرگان قم نقل کرده اند زمانى که ماءمون ، على بن موسى الرضا (ع ) را در سال 200 هجرى از مدینه خارج کرد و به طرف مرو، فرستاد در سال 201 هجرى خواهر گرامى او حضرت فاطمه معصومه در پى برادر از مدینه خارج شد و به سمت ایران حرکت کرد تا به شهر ساوه رسید در آنجا بیمار شد، سئوال کرد چقدر فاصله بین من و قم است ؟ عرض کردند ده فرسخ .

...زمانی که این خبر به اولاد سعد یعنى سعد پسر مالک اشعرى رسید همگى با هم آهنگ ساوه نمودند تا از آن حضرت تقاضا کنند که به شهر آمده و در آنجا بماند چون حضور او رسیدند، موسى پسر خزرج از بین آن جمعیت خارج شد و بطرف حضرت رفته و مهار شتر ایشان را گرفته و تا قم همراهى کرد و آن بزرگوار را در منزل خویش جاى داد، پس از

 وفات و درگذشت حضرت فاطمه معصومه (س)

تاریخ وفات حضرت معصومه (س) در منابع متقدم ذکر نشده است ولی منابع متأخر وفات ایشان را در روز ۱۰ ربیع الثانی سال ۲۰۱ هجری قمری در ۲۸ سالگی عنوان کرده‌اند.[۳۲] برخی نیز روز ۱۲ ربیع الثانی را نقل کرده‌اند.[۳۳]

اقامت 16 یا 17 روز در شهر قم ، در اثر بیمارى قبلى به رحمت و رضوان الهى پیوسته و روح پاکش به ملکوت اعلى پر گشود. موسى پسر خزرج پس ‍ از مراسم غسل و کفن آن حضرت ، بدن شریفش را در زمینى که متعلق به خودش بود و هم اکنون نیز مرقد مطهرش در آنجاست ، بخاک سپرد و سقفى از بوریا و حصیر بر قبر آن حضرت سرپا نمود، تا زمانى که توسط زینب دختر حضرت جواد (علیه السلام ) بر قبر مطهر آن بزرگوار گنبد و بارگاهى بنا نمودند.

شعاعى از فروغ کاظمین

به دیوار و در این بیت توحید   **   فروغ عترت و قرآن توان دید     

بود این بارگاه روح پرور  **حریم دختر موسى ابن جعفر   

 شعاعى از فروغ کاظمین است  **  چو موسى را در اینجا نور عین است    

به چشم آنکه محرم هست و بیناست   ** در اینجا تابشى از طور سیناست  مزار خواهر سلطان طوس است ** که ماه طلعیت شمس الشموس است 

چو اینجا شد چراغ عشق روشن  **  به دلها این حرم شد پرتو افکن         

بود این درگه از ابواب رحمت** در باغى است از باغات جنت       

که اشک عاشقان شد جویبارش  **نمیگردد خزان هرگز بهارش    

تواى زائر به تنظیم شعائر ** ببوس این درگه قدوس و طاهر         

بیا اینجا به اشک خود وضو کن**بیا جان خود اینجا شستشو کن  

بپا خیز و بخوان اذن دخولش   ** اجازت از خدا گیر و رسولش      

به اذن حیدر و زهراى اطهر** به اذن یازده ، معصوم دیگر  

قدم چون مى نهى داخل از این در**بگو بسم الله و الله اکبر         

زند چون حلقه بر این در گدایى** بگوش جان او آید ندائى

که اى سائل دعایت مستجاب است** محب آل عصمت کامیاب است        

بخواه از رحمت حق ، انچه خواهى** که بیحد است الطاف الهى     

حسان همچو رضا، معصومه قم  **بود مشکل گشار در کار مردم   

 تشییع پیکر حضرت معصومه سلام الله علیها

شیعیان پیکر او را تشییع کردند و در منطقه‌ای به نام بابلان(حرم کنونی) که متعلق به موسی بن خزرج بود به خاک سپردند. درباره ماجرای دفن حضرت معصومه، کرامات و امور خارق العاده ای نیز نقل کرده‌اند.[۳۴] موسی بن خزرج سایبانی از بوریا بر فراز قبر وی قرار داد تا اینکه در سال ۲۵۶ زینب دختر امام جواد (ع) که برای زیارت مزار عمه خویش به قم آمده بود، قبه‌ای بر فراز آن بنا کرد.[۳۵]

 فضیلت زیارت حضرت فاطمه معصومه علیه السلام

در فضیلت زیارت حضرت معصومه (س)احادیثی از ائمه معصومین (ع) در دست است از جمله روایتی که بنابر آن، امام صادق (ع) می‌فرماید:

«در قم، بانوئی از فرزندان من که نامش «فاطمه دُخت موسی» است رحلت می‌کند و با شفاعت او همه شیعیانِ ما وارد بهشت می‌شوند.»[۳۶] و در بیانی دیگر زیارت او معادل بهشت نقل شده است.[۳۷]

در حدیثی از امام رضا (ع) آمده است که هر کس او را زیارت کند مرا زیارت کرده[۳۸] و در فرمایشی دیگر می‌فرماید: بهشت از آن اوست.[۳۹]

امام جواد(ع)می‌فرماید:

«هرکس قبر عمّه‌ام حضرت معصومه سلام اللّه علیها را با علاقه و معرفت در قم زیارت کند، أهل بهشت خواهد بود.»[۴۰]

در فضیلت زیارت حضرت فاطمه بنت موسى کاظم علیه السلام روآیات بسیار وارد شده است : سعد بن سعد مى گوید از امام رضا علیه السلام راجع به فاطمه دختر امام موسى کاظم پرسیدم فرمودند کسى که او را زیارت کند بهشت جاى اوست و از حضرت جواد علیه السلام روایت است که فرمودند کسى که عمه مرا در قم زیارت کند بهشت براى اوست .

امام رضا(ع ) در مورد حضرت فاطمه معصومه ((س )) دختر امام موسى بن جعفر(ع ) چنین فرموده : مَنْ زارَها فَلَهُ الْجَنَّةُ

کسى که او را زیارت کند، بهشت براى اوست .

در باب فضیلت زیارتش و تاکید و توصیه اى که نسبت به زیارت قبر حضرت معصومه علیها السلام در روایات دیده میشود، شگفت است و ما را به مقام و منزلتش بیشتر واقف مى سازد.

پاداش زیارت مدفن او بهشت است . این در بیشتر روآیات مربوط به زیارتش ‍ آمده است .

تشویق به زیارت او، از زبان امام صادق علیه السلام ، امام رضا علیه السلام ، امام جواد علیه السلام و... نقل شده است .

سعد ابن سعد از امام رضا علیه السلام در این باره میپرسد حضرت پاسخ میدهد من زارها فله الجنه کسى که او را زیارت کند، پاداش بهشت است .

در حدیث دیگرى که سعد روایت مى کند، چنین است که امام رضا علیه السلام از او میپرسد: اى سعد! قبرى مربوط به ما اهل بیت نزد شماست ؟ پاسخ میدهد: ارى فدایت شوم قبر فاطمه دختر موسى ابن جعفر علیه السلام انگاه حضرت میفرماید: آرى هر کس با معرفت به حقش او را زیارت کند، بهشت براى اوست .

زائران حرمش ، هنگام تشرف باید خود را ایستاده در برابر آینهاى از کمال و بصیرت و عفاف و علم ببینند و از شایستگیها، فضیلتها، ایمان و اخلاقش اسوه و الگو بگیرند، زیارت در این صورت است که اثر تربیتى خواهد داشت ، اگر براى زیارت ، پاداش و اجر عظیم است ، بخاطر سازندگى هاى ان و تاثیر گذارى در فکر، روح ، اخلاق و زندگى زائر است .

با این حساب حرم فاطمه معصومه علیها السلام یک مهد تربیت روح و مرکز تعلیم کمال است ، اگر زائر را چشمى بینا و قلبى اگاه باشد

محتوای زیارت نامه حضرت معصومه(علیها السلام)

در زیارت حضرت معصومه(علیها السلام) مى­خوانیم: فَلا تَسلُبْ مِنّی ما اَنا فیه. این جمله چقدر اهمیت دارد! یعنى: آنچه را دارم از من مگیر.

در آیه قرآن هم از قول مؤمنان مى فرماید: رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَیْتَنا;

 خدایا، این هدایتى را که به ما داده اى از ما مگیر. چه اطمینانى داریم که این ایمان از ما سلب نشود؟

چه ضمانتى وجود دارد که آنچه را داریم برایمان باقى بماند؟ بنابراین باید دستمان پیش خدا دراز باشد

نمونه زائران حضرت معصومه (علیها السلام)

مرحوم کلباسى در خیابانهاى قم پابرهنه راه مى رفت

حجت الاسلام تبریزى در کتاب ((وسیلة المعصومین )) مى نگارد: ((آیت الله العظمى حاج محمد ابراهیم کلباسى که یگانه زاهد و با ورع و تقوا بود هرگاه از اصفهان براى زیارت حضرت معصومه به قم مى آمد به مسجد امام عسگرى (ع) که مى رسید از کنار پل ، کفش از پایش بیرون مى آورد و پاى برهنه به طرف صحن مطهر حرکت. هنگامى که از او سئوال شد که چرا پاى برهنه مى روید؟ در پاسخ گفت : محدثان و عالمان احادیث خاندان پیامبر(ع) در این منطقه دفن شدند و اینجا گورستان بزرگى بوده است ، و من دوست ندارم و این ابدان پاک ، گام بگذابم و کفش در پاى داشته باشم ... حدود هفتصد تن از محدثان بزرگ و روایت شناسات اهل بیت (ع) در این منطقه دفن شدند. از این رو مؤ منان در این منطقه آب دهان بر زمین نمى انداختند جهت بزرگداشت آن عالمان را.

 الرافد 1/18، به نقل از آیه الله مرعشى نجفى ..

 ترک زیارت حضرت معصومه(علیها السلام)

حجت الاسلام حاج بیوک در ((وسیلة المعصومین )) مى نویسد (( یکى از بزرگان به کربلا و خراسان براى زیارت مشرف مى شود و در موقع بازگشت به زیارت حضرت معصومه نمى رود و به همدان که وطنش بوده مراجعت مى کند و در عالم رؤ یا حضرت رضا - علیه السلام - از او گله مى کند که چرا با زیارت خواهرم حضرت فاطمه معصومه در قم مشرف نشدى )).   

نقل از کتاب مردان علم در میذان عمل 2

 زیارت و توجه مردم به سمت قم

 نام قم را با علم و دانش قرین ساختند. از اینرو از قم همواره در زبان امامان به نیکى یاد شده و مورد ستایش قرار گرفته است :

1- امام على (ع) : سلام الله على اهل قم و رحمه الله على اهل قم ... هم اهل رکوع و خشوع و سجود و قیام و صیام . هم الفقهاء العلماء الفقهاء. هم اهل الدین والولایه و حسن العیاده صلوات الله علیهم و. رحمه الله و برکاته

 تاریخ قم /47 سفینه البحار: 2/446‏‎.‎

. سلام خدا بر مردم قم ... آنان اهل رکوع و سجود و خشوع و نماز و روزه اند. آنان فقیهان ، عالمان ، و هوشمندانند. آنان دیندار و دوستدار خاندان پیامبر(ص ) و اهل عبادتهاى شایسته اند. درود خدا و رحمت و برکات او بر آنان باد.

2- امام صادق (ع) : اذا اصابتکم بلیه و عناد فعلیکم بقم ، فانه ماءوى الفاطمیین و.. بحارالنوار 60/215‏‎.‎

. آنگاه که به شما بلا و دشوارى در رسید، به قم روى آوردید که قم جایگاه امن فرزندان فاطمه (س) و آسایشگاه مؤ منان است و... .

3- امام صادق (ع) : ستخلو الموفه من المؤ منین و باءزرعنها العلم کما تاءزرالحیه فى حجرها، ثم یظهر العلم ببلده یقال لها قم ، و تصیر معدنا للعلم والفضل حتى لایبقى فى الارض مستضعف فى الدیم حتى المخدرات فى الحجال ، و ذلک عند قرب ظهور قائمنا،... ففیض العلم منه الى سائر البلاد فى المشرق و المغرب ، فیتم حجه الله على الخلق حتى لا یبقى احد على الارض لم یبلغ الیه الدین و العلم ، ثم یظهر القائم (عج)... بحار الانوار 60/213؛ سفینه البحار 2/445‏‎.‎

. در آینده اى نه چندان دور، مؤ منى در کوفه (نجف) نمى ماند و علم خود را از آنجا- چنان مار که به سوراخ خود رود- جمع مى کند و دور مى شود. سپس دانش در شهر قم آشکار مى گردد، و آن شهر کانون علم و فضل مى شود بگونه اى که نا آگاهى در دین باقى نمى ماند، حتى زنان خانه دار به دانش دین دست مى یابند. و این امور در نزدیکیهاى ظهور قائم ما(ع) صورت مى گیرد... از این شهر، دانش به دیگر آبادیهاى جهان در غرب و شرق ، سرازیر مى گردد و(در پرتو توانایى ) حجت خدا بر خلق تمام مى شود، بدانگونه که کسى نمى ماند که دین و دانش به او نرسیده باشد و سپس قائم (عج) ظهور مى کند.

4- امام رضا(ع) : ان للجنه ثمانیه ابواب و لا قم واحد منها، فطوبى لهم ، ثم طوبى لهم‏‎- ‎بحار النوار 60/215؛ سفینه البحار 2/445‏‎. ‎

 بهشت را هشت در است و یکى از آن درها از آن مردم قم است . خوشا آنان ، خوشا آنان و خوشا حالشان .

از این رو قم را مى توان خانه امن علویان و آرامگاه سادات و امامزادگان نامید، و آرامگاههاى فراوان ایشان و عالمان و محدثان در این سامان بیانگر واقعیت است که چگونه این شهر، دژ محکمى براى ایشان و پایگاه براى چنین اندیشه هایى بوده است ، و فرهنگ این سرزمین بر اصول تفکر اسلامى و مکتب علوى پایه ریزى شده و خاک آن با ابدان مطهر امامزادگان و محدثان و عالمان عجین شده است .

 کرامات بعد وفات حضرت فاطمه معصومه علیه السلام

 همان گونه که در مقام علمی حضرت معصومه گفته شد چون خدا به اینها علم لدنی داده از ولایت تکوینی برخوردارند و چون عاصف برخیا کارهای خارق العاده ای می توانند انجام دهند نمونه هایش را در ذیل قرائت بفرمائید.

 

صدها پرسشگر، فقیه و فیلسوف و عارف و متکلم و . . . در هر سال و هر روز با بوسه بر ضریح فاطمه معصومه (س) و بر زبان جارى ساختن «رب اشرح لى صدرى و یسرلى امرى یفقهوا قولى‏» از چشمه پاسخ‏ هاى فاطمه معصومه سیراب مى‏ شوند . هر سال و هر روز در کنار حرم او «اسفار» و «المیزان‏» از کوزه کوثر حقیقت مى‏تراود تا همان گونه که قبر پیداى فاطمه معصومه (س) تجلى قبر ناپیداى فاطمه زهرا (س) است، ضریح نورانى او یعنى «مصحف پیداى معصومه (س)» تجلى «مصحف ناپیداى فاطمه الزهرا (س)» باشد/

پی ‏نوشت: 1 . ر . ک: حضرت معصومه، فاطمه دوم، محمد محمدى اشتهاردى، ص 166 .

 پاسخ گرفتن پرسش‏هاى اعتقادى و فلسفى

ملا صدرا یکی از کسانی است که به سوى حرم حضرت معصومه (س) مى‏شتافت و با استمداد از روح آن حضرت به پاسخ پرسش‏هاى اعتقادى و فلسفى‏اش دست مى‏یافت - ضریح فاطمه معصومه (س) را «حل المسائل‏» مسائل خود مى‏دیدند

 توجه به آیت الله العظمی سید شهاب الدین نجفی مرعشی (ره)

آیت الله العظمی سید شهاب الدین نجفی مرعشی (وفات یافته شهریور 1369 شمسی ) می فرمود : روزگاری که جوانتر بودم روزی براثر مشکلات قراوانی که داشتم از جمله می خواستم دخترم را شوهر دهم ، ولی مال وثروتی نداشتم تابرای دخترم جهیزیه تهیه کنم با ناراحتی به حرم حضرت معصومه (علیهاالسلام ) رفتم و با عتاب و خطاب درحالی که اشکهایم سرازیر بود گفتم : « ای سیده ومولای من چرا نسبت به امر زندگی من اهمیت نمی دهی ؟ من چگونه با این دست خالی دخترم را شوهر دهم ؟ سپس بادلی شکسته به خانه برگشتم حالت غشوه مرا فراگرفت درهمان حال شنیدم درمی زنند رفتم و در را بازکردم شخصی را دیدم که درپشت در ایستاده وقتی مرا دید گفت : « سیده تو را می طلبد .» با شتاب به حرم رفتم وقتی که وارد صحن شریف آن حضرت شدم چند کنیز را دیدم که به تمیز کردن ایوان طلا اشتغال داشتند از سبب آن پرسیدم گفتند اکنون سیده می آیند پس از اندکی حضرت فاطمه معصومه (علیهاالسلام) آمدند درحالی که در شکل و شمایل مانند مادرم فاطمه زهرا (علیهاالسلام ) بودند (چون جده ام زهرا (علیهاالسلام ) را سه بار قبل از آن درخواب دیده بودم ) نزد عمه ام حضرت معصومه (علیهاالسلام ) رفتم و دستش را بوسیدم به من فرمودند : «ای شهاب کی ما در فکر تو نبوده ایم که ما را مورد عتاب قرار داده و از دست ما شاکی هستی تو از زمانی که به قم آمدی زیر نظر ما ومورد عنایت ما بوده ای .»

وقتی که از خواب بیدار شدم ، فهمیدم که نسبت به حضرت معصومه (علیهاالسلام ) اسائه ادب کردم هماندم برای عذرخواهی به حرم شریفش رفتم از آن پس حاجتم برآورده شد و در کارم گشایشی صورت گرفت و مشکل زندگیم حل وآسان گردید . 1

 پی نوشت:1- همان مدرک ، ص79 قمى، حاج شیخ عباس؛ الفوائد الرضویه، ص 380.

 منبع : حضرت معصومه (علیهاالسلام ) فاطمه دوم ، آیت الله محمد مهدی اشتهاردی صفحه 158- 157

رفع مشکل مهم گرفتار

 یک بنده خدائى مى گوید دو مرتبه مشکل مهمى براى من پیدا شد و با زیارت عاشورا بر طرف شد، توسل اول : براى حقیر سه مشکل مهم پیدا شده بود که سخت مرا نارحت کرده بود.

 1 مبلغ دویست هزار تومان بابت خرید منزل بدهکار بودم که نزدیک نه سال طول کشیده شده بود و قدرت پرداخت آن را نداشتم .

2 گرفتارى سخت دیگرى که از بیان آن معذورم .

3 از جهت امر معاش سخت در مضیقه بودم . این سه گرفتارى عرصه را بر من تنگ کرده بود، بعد از توسل به بى بى فاطمه معصومه علیهاالسلام به خاطرم رسید که چهل روز زیارت عاشورا را بخوانم و ثوابش را به حضرت نرجس خاتون هدیه نمایم که آن حضرت نزد فرزندشان آقا امام زمان عجل اللّه تعالى فرجه الشریف شفاعت نموده که این سه گرفتارى بر طرف شود.

توسل را به این طریق شروع کردم : بعد از نماز صبح هر روز زیارت امین اللّه به قصد زیارت امیرالمؤ منین ع و سپس زیارت عاشورا با صد لعن و صد سلام و سجده و دو رکعت نماز و بعد از آن دعاى معروف علقمه ، روز بیست و هفتم ، گرفتارى دوم به گونه اى خارق العاده بر طرف شد، روز سى و هشتم شخصى از دوستان که اجمالا از بدهکارى بنده خبر داشت پس از احوال پرسى ، بدون مقدمه مبلغ دویست هزار تومان که مطابق با بدهکارى حقیر بود به اینجانب داد و گفت : این پول مال شما است بابت بدهکارى منزل ، بعد از اتمام چهل روز امر معاش به اندازه کفایت به گونه اى که در مضیقه نباشم حل شد و الحمد للّه تا این ساعت به مشکلى از جهت معاش برخورد نکردم.

 قم قبل از ورود حضرت معصومه (س)

در آغاز این بخش ، دو موضوع را یادآورى مى شویم

اء- (قم ) و پیشینه درخشان

قم ، از روزگاران پیشین ، در گرایش به اسلام و عشق به رهبران آن ، و پیوندهاى گسست ناپذیر با تشییع ، پیشگام بوده است ،

نخستین کسانى که براى امامان (ع) خمس فرستادند مردم قم بودند

سفینه البحار 2/447.

 و در دامان خود، عالمان ، و محدثان ، اسلام شناسان و دین باورانى بزرگ و با فرهنگ تربیت کرده است ، و این شهر به نام مرکز چنین اندیشه ها و باورها شناخته شده است . قم ، از روزگاران کهن ، مرکز کهم علوم اسلامى چون حدیث و فقه و تفسیر و دیگر مسایل گشت و به صورت مدرسه اى از تعالیم اسلام و مکتب علوى در آمد؛ حتى در دوران اختناق خلفاى اموى و عباسى ، انسانهاى بر جسته اى از شهرهاى مختلف ایران ، بویژه قم ، به حضور امامان شتافتند و آموزشها دیدند و به نشر آنها در آبادیها و شهرهاى خود پرداختند. از این شهر محدثان و عالمان بزرگى برخاستند که کتابها و تاءلیفات ارزشمندى به عالم اسلام عرضه کردند. همچنین بسیارى از شاگردان امامان ، از قم بودند. شاگردانى بلند پایه و روایتگران بزرگى که از امامان ، احادیث فراوانى روایت کردند،)

 قم بعد از وفات حضرت معصومه (س)

محل دفن حضرت معصومه در سخن امامان

حضرت معصومه (ع ) از نمونه زنان نادرى است که جهان به خود دیده است ، قرب و منزلت خدایى این بانوى بزرگ ، و روح عظیم و الهى او، در مورد امامان چنین توصیف شده است :

امام صادق (ع) : الا ان قم حرمى و حرم من بعدى ... تقبض فیها بمراه هى من ولدى و اسمها فاطمه بنت موسى ، یدخل بشفاعتها شیعتى الجنه باجمعهم  ‎سفینه البحار 2/376؛ تاریخ قم /7‏‎.‎

. بدانید مه قم حرم من و حرم فرزندانم پس از من است ، زنى از فرزندان من در این شهر در مى گذرد، که نام او فاطمه دختر موسى است . و همگى شیعه در روز قیامت به شفاعت او روانه بهشت مى شوند.

همچنین از روایاتى که اهمیت زیارت آن حضرت را یاد کرده است و براى آن اجر و پاداش بزرگ بیان داشته است ، گوشه اى از مقام والاى این بانو آشکار مى گردد و امام صادق (ع ) پیش از آنکه این فرزند گرانقدر متولد شود، از فضیلت زیارت و مدفن او سخن مى گوید و شیعه را به اهمیت آن توجه مى دهد:

امام صادق (ع) : ... و ان لنا حرما و هو بلده قم ، ستدفن فیها امراءه من اولادى تسمى فاطمه ، فمن زارها و جبت له الجنه ...(‎- ‎‏ بحارالنوار 60/216‏‎.‎

. شهر قم ، حرم ماست و در آن زنى از فرزندان من مدفون مى شود، به نام فاطمه هر کس او را زیارت کند، بهشت براى او واجب شود... .

حضرت امام رضا(ع ) نیز اهمیت زیارت حضرت معصومه (ع ) را بیان مى کنند، و شیعه را از این کانون معنویت و سر چشمه فیض الهى آگاه مى سازند:

امام رضا(ع) : یا سعد! عندکم لنا قبر؟ قلت : جعلت فداک قبر فاطمه بنت موسى (ع ). نعم . من زارها عارفا یحقها فله الجنه

(‎عیون اخبار الرضا(ع )2/267؛ سفینه ا


مشخصات

تبلیغات

محل تبلیغات شما
محل تبلیغات شما

آخرین مطالب این وبلاگ

عکس آقای خامنه ای